Sens castingu: dlaczego to proces dwustronny
Reżyser Albinas Kirkilas dzieli się przemyśleniami o castingach – dlaczego casting to nie autoprezentacja, lecz proces, w którym obie strony sprawdzają, czy warto razem pracować.

Jako reżyser reklam często biorę udział w castingach aktorskich. Przy większych projektach zajmują się nimi zwykle agencje castingowe, które również można znaleźć na platformie Talent Base. Czasem aktorów wybierają producenci – przez znajomych, grupy w mediach społecznościowych lub z polecenia.
Niezależnie jednak od tego, jak aktor zostaje znaleziony, proponuję patrzeć na casting nie jak na próbę sprzedania siebie, ale jak na proces, w którym obie strony sprawdzają, czy warto razem pracować.
Kiedy aktor próbuje wydać się bardziej odpowiedni do roli, niż jest w rzeczywistości, współpraca często staje się problemem dla obu stron. Aktorowi trudno grać, ekipie kreatywnej – osiągnąć zamierzony efekt, a gotowa praca nie pasuje ani do celów projektu, ani do portfolio aktora.
Przy dobrym castingu czasem w ogóle nie trzeba „grać” – człowiek po prostu naturalnie pasuje do roli. Nie oznacza to, że nie trzeba się przygotować ani starać. Oznacza to, że najważniejsze jest nie przekonywanie, że się pasuje, ale jak najprawdziwsze pokazanie siebie.
Celem castingu jest pomóc ekipie kreatywnej i samemu aktorowi zrozumieć, czy ten wybór jest dobry.
Moim zdaniem film „Wartość sentymentalna” (2025) bardzo dobrze pokazuje, że nawet z bardzo mocną aktorką w roli głównej nie da się osiągnąć dobrego efektu, jeśli nie pasuje ona właśnie do tej roli.
Casting jako pierwsza próba
Oczywiście nie jest łatwo rezygnować z dobrych okazji – zwłaszcza tam, gdzie zdjęć dla aktorów nie ma zbyt wiele. Dlatego na casting na żywo warto patrzeć jak na pierwszą próbę. W preprodukcji na próby prawie zawsze brakuje czasu, a już podczas pierwszego spotkania można wiele zrozumieć.
Sam podczas castingu lubię zapraszać kilku aktorów jednocześnie. Reżyserowi pozwala to ocenić nie tylko pojedynczą postać, ale też relację między postaciami. Często to właśnie relacja mówi najwięcej.
Aktorowi również może to pomóc – zwłaszcza jeśli skupia się nie na „dobrym występie”, ale na drugim człowieku. Na słuchaniu. Na reakcji. Na prawdziwym byciu w sytuacji.
Kamera jak wykrywacz kłamstw
Jeśli casting jest nagrywany, kamera – zwłaszcza w zbliżeniu – działa jak wykrywacz kłamstw. Próba celowego pokazania emocji zwykle przegrywa z prostym, uważnym słuchaniem i jasną intencją wobec drugiego aktora.
Na przykład gdy reżyser mówi „bądź zakochany”, aktorowi często łatwiej zamienić to w środku na konkretne działanie: flirtować, zbliżyć się, oczarować. Taka intencja pomaga nie grać emocji, lecz działać (a my, jako widzowie, sami wyciągamy z tego wnioski).
Co ocenia ekipa kreatywna?
Podsumowując: casting warto wyobrazić sobie nie tylko z perspektywy aktora, ale też reżysera czy producenta. Często oceniają oni nie tylko wygląd czy warsztat, ale też kreatywność, umiejętność słuchania, kontakt z partnerem, gust, inteligencję, ekspresję, otwartość i to, jak dobrze będzie się razem pracować.
Dlatego warto być przygotowanym również na proste pytania: „Jak widzisz tę postać?”, „Co cię z nią łączy?”, „Jak widzisz relację między tymi postaciami?”.
Odpowiadając, najważniejsze jest nie to, by znaleźć jak najwięcej argumentów, dlaczego pasujesz. Najważniejsze, by realistycznie spojrzeć na sytuację i pomóc sobie oraz ekipie zrozumieć, czy wspólna praca byłaby dobrą decyzją.
Jeśli nie – to też dobry wynik. Udało się w porę zrozumieć, że ten wybór byłby szkodliwy. Ekipa zapamięta taki profesjonalizm.
A jeśli tak – pozostaje się cieszyć i wyruszyć w nową twórczą podróż.
Załóż profil w Talent Base → To nic nie kosztuje i zajmuje kilka minut – reżyserzy i organizatorzy castingów znajdą cię sami.